Mijn liefde voor Amerika dateert van 1949. Liefde is misschien een groot woord, laat ik zeggen fascinatie. Ik was 5 jaar oud en met mijn ouders, gingen we op de thee bij een oom die met mijn neefjes wegdroomde bij folders met de meest opzichtige Amerikaanse automobielen. De tantes vonden dat zeer overdreven. Maar boys & toys en ik raakte diep onder de indruk van al dat uitbundige Amerikaanse chroom. En dat gevoel is gebleven.
Begin jaren vijftig verhuisden wij naar de nieuwbouwwijk Schiebroek. Rond mijn zolderkamer gierde de wind mistroostig, terwijl ik met een kinderziekte op bed in de leesmap een adembenemende reportage las over de Grand Canyon. Een onontgonnen gebied aan het eenzame einde van de wereld, diep in Amerika waar je slechts heel moeizaam met behulp van een ezel in kon afdalen. Terwijl de wind huilde zette het gevoel van grenzeloze oneindigheid zich vast in mijn geest, waarna de muziek de rest deed.
Op het grasveld van het vissershofje van Scheveningen waar mijn opa en oma woonden, draaiden de grote jongens muziek, cowboymuziek, afgewisseld met de toverklanken van Les Paul en Mary Ford. Met veel echo dienden de nieuwe tijden zich in mono aan. Americana in zijn oervorm. Het greep me enorm aan en ik was rijp voor alles wat er in de jaren vijftig en zestig aan muzikaal geweld uit Amerika overwaaide via Radio Luxemburg.
Er kwam een kleine breuk toen eindelijk ook Europa zich dankzij de Beatles op de bühnen waagde, maar bij de bandjes waarin ik speelde werd de ouderwetse Rock & Roll en later de aan de Engelse popmuziek verwante Western folk blues uit Californië niet geschuwd.
Mijn liefde voor de USA werd in de loop der jaren steeds dieper, met als eerste hoogtepunt 1969. Op kosten van de Economische Hogeschool maakte ik met mijn allerliefste mijn eerste rondreis door Amerika zelf. Een enigszins beladen tripje, want ik schreef over de studentenrevolutie in Amerika in het toenmalige Rotterdamse studentenblad Quod Novum. Dat was not done volgens de toenmalige Rotterdamse studentenbeweging. Amerikanen vochten in Vietnam en deugden dus niet. En dus kon je ook niet op roadtrip in de USA.
Voor een hippe langharige student een helder standpunt, maar Amerika was van een geheel andere orde dan ons land en Europa. Wij hebben op eigen kosten sindsdien zeker tien keer de grote oversteek naar Amerika gemaakt en we hebben alle uithoeken ervan bewonderd. Zion en Bryce en Devils Tower, ook overdag zonder ET een sensatie. Daarbij viel steeds op dat Amerikanen anders dan Hollanders genegen waren om er op eigen kracht blijmoedig en positief het beste van te maken. En heel gastvrij. Je gastheer haalde de box-spring van zijn ledikant om op te slapen. Zo kon jij lekker naar bed. Je waande je overal welkom en in de jaren vijftig.
Maar dat beeld van Amerika is nu na de machtsgreep van Trump helaas sterk aan het kantelen. De kernwaarden van het land, zoals o.a. neergelegd in de Onafhankelijkheidsverklaring van juli 1776van Thomas Jefferson zijn aan het vervagen. Die verklaring benadrukte in de geest van de Franse revolutie dat alle mensen gelijk geschapen zijn en onvervreemdbare rechten hebben op leven, vrijheid en het nastreven van geluk. Christelijke waarden waar de doorsnee-Amerikaan vroeger geen problemen mee had.
Maar de Republikeinen kregen hun Tea Party, godvruchtige dames en heren, die al niets moesten hebben van de liberale Burgerrechtenbeweging, Black Power en Black Lives Matter, voordat hun verlosser, Donald John Trump zich meldde. Trump maakt duidelijk dat in Amerika nog steeds alles mogelijk is, zo ook het meedogenloos terugdraaien van de klok naar de tijden van koloniale onderdrukking, autocratie en slavernij.
De democratie van Amerika is onder Trump niet meer wat ie was. De Amerikaanse droomauto’s van de jaren vijftig zijn ook niet meer wat ze waren. Ze komen voornamelijk uit China en zien er allemaal hetzelfde uit. Oer Amerikaanse muziek is gedegradeerd tot een niche in de main stream muziekmarkt. Dit alles gaat de trouwe liefhebbers van Uncle Sam niet in de koude kleren zitten. De ooit zo blijmoedige yank is een sombere consument aan het worden van Aziatische speeltjes met importperikels.
Daarmee is het grootste, en voor mij ooit ook meest spannende land ter wereld – willens en wetens overigens – van de aardbodem aan het verdwijnen. En vraag je je af of het geen tijd wordt om afscheid te nemen van Amerika.
Of geven we ze nog een kans: Come on Donald, Make America America Again, ook al komen de daarbij behorende baseballpetjes grotendeels uit Taiwan.